{"id":1480,"date":"2026-06-05T11:22:00","date_gmt":"2026-06-05T11:22:00","guid":{"rendered":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/?p=1480"},"modified":"2026-06-05T11:22:00","modified_gmt":"2026-06-05T11:22:00","slug":"kurtulmus-turkiyenin-avrupadaki-yerini-kabul-etmemek-vizyon-eksikligidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/?p=1480","title":{"rendered":"Kurtulmu\u015f: T\u00fcrkiye’nin Avrupa’daki yerini kabul etmemek vizyon eksikli\u011fidir"},"content":{"rendered":"

TBMM<\/a> Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, resmi ziyaret ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u0130sve\u00e7'in ba\u015fkenti Stockholm'de \u0130sve\u00e7<\/a> Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Enstit\u00fcs\u00fc'n\u00fcn yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131na kat\u0131larak akademisyenler, d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131n\u0131n temsilcileri ve diplomatlarla bir araya geldi.<\/p>\n

Burada yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada Kurtulmu\u015f, \u0130sve\u00e7'teki temaslar\u0131 kapsam\u0131nda de\u011fi\u015fen d\u00fcnyada T\u00fcrkiye'nin yeri, Avrupa'n\u0131n gelece\u011fi, NATO'nun y\u00f6nelimi, uluslararas\u0131 sistemin yenilenmesi, bar\u0131\u015f ve adalet aray\u0131\u015flar\u0131 ile bu meselelerin ele al\u0131nmas\u0131nda parlamenter diplomasinin rol\u00fc hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulunmak \u00fczere \u0130sve\u00e7 Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Enstit\u00fcs\u00fc'nde d\u00fczenlenen programa kat\u0131lmaktan duydu\u011fu memnuniyeti ifade etti.<\/p>\n

\u0130sve\u00e7 ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki tarihsel ili\u015fkilere dikkati \u00e7eken Kurtulmu\u015f, \u0130sve\u00e7'in 2024'te NATO'ya kat\u0131l\u0131m\u0131yla birlikte ili\u015fkilerin daha stratejik bir nitelik kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n

Modern tarihin en ilgin\u00e7 d\u00f6nemlerinden birine \u015fahitlik edildi\u011fine i\u015faret eden Kurtulmu\u015f, d\u00fcnyada bug\u00fcn ya\u015fananlar\u0131n yaln\u0131zca ge\u00e7ici bir t\u00fcrb\u00fclans ya da bir dizi yerel krizden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

Kurtulmu\u015f, \u00e7at\u0131\u015fmalar, gerilimler ve sava\u015flar\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde milletlerin egemenlik haklar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlal edildi\u011fini, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lara ve Gazze'de Filistin halk\u0131na y\u00f6nelik bir soyk\u0131r\u0131ma tan\u0131kl\u0131k edildi\u011fini dile getirdi. Ayn\u0131 zamanda k\u00f6kl\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden ge\u00e7ildi\u011fini ifade eden Kurtulmu\u015f, g\u00f6\u00e7, iklim krizi ve h\u0131zl\u0131 teknolojik ilerlemelerin toplumlar\u0131 ve d\u00fcnyay\u0131 anlama bi\u00e7imini yeniden \u015fekillendirdi\u011fini kaydetti.<\/p>\n

Tek kutuplu ya da iki kutuplu d\u00fcnya sisteminin sona erdi\u011fini, \u00e7ok merkezli bir d\u00fcnyan\u0131n \u00e7oktan ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Kurtulmu\u015f, bu yeni d\u00f6nemin yap\u0131s\u0131n\u0131n, kurallar\u0131n\u0131n ve kurumlar\u0131n\u0131n halen belirsizli\u011fini korudu\u011funu ifade etti.<\/p>\n

Rusya'n\u0131n Ukrayna'ya kar\u015f\u0131 4 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f\u0131n, \u0130srail<\/a> ve Amerika'n\u0131n da \u0130ran'a kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sava\u015f<\/a> ile \u0130ran'\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 K\u00f6rfez b\u00f6lgesi ve Orta Do\u011fu'ya yayan kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, mevcut belirsiz d\u00f6neminin \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnekleri oldu\u011funu aktaran Kurtulmu\u015f, "\u0130ran'a dayat\u0131lan sava\u015f, g\u00fcvenilir bir b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik mimarisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece K\u00f6rfez'de ve daha geni\u015f Orta Do\u011fu co\u011frafyas\u0131nda g\u00fcvenlik ve istikrar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. B\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n b\u00f6lgesel akt\u00f6rlerin \u00e7\u0131karlar\u0131yla giderek daha fazla kesi\u015fti\u011fi karma\u015f\u0131k bir\u00e7ok kutupluluk bi\u00e7imine do\u011fru ilerliyoruz. B\u00f6yle bir sistemde hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7, iradesini kolayl\u0131kla dayatamaz. Bu durum, uzla\u015fma aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve yeni ortakl\u0131klar\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 her zamankinden daha \u00f6nemli hale getirmektedir." de\u011ferlendirmelerinde bulundu.<\/p>\n

Kurallara dayal\u0131 uluslararas\u0131 d\u00fczenin hem me\u015fruiyet hem de i\u015flev bak\u0131m\u0131ndan ciddi bir a\u015f\u0131nmaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Kurtulmu\u015f, "Kurumlar hala mevcuttur ancak etkileri giderek s\u0131n\u0131rlanmaktad\u0131r. Birle\u015fmi\u015f Milletler<\/a> G\u00fcvenlik Konseyinin krizleri \u00f6nleme ve sava\u015flar\u0131 sona erdirme kapasitesi, esasen daimi \u00fcyelerinin veto yetkisi nedeniyle etkisiz hale gelmi\u015ftir." dedi.<\/p>\n

Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n, \u0130ran'a dayat\u0131lan sava\u015f\u0131n, Gazze'deki soyk\u0131r\u0131m<\/a> ve Bat\u0131 \u015eeria'da Filistin halk\u0131na kar\u015f\u0131 uygulanan "apartheid" rejiminin, bu \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn a\u00e7\u0131k yans\u0131malar\u0131 oldu\u011funu ve Filistin'in, insanl\u0131k i\u00e7in bir vicdan s\u0131nav\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Kurtulmu\u015f, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n

"Gazze yerle bir edildi\u011finde ve bu durum bir 'operasyon' olarak nitelendirildi\u011finde, 'ter\u00f6rle m\u00fccadele' s\u00f6ylemi soyk\u0131r\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, insani yard\u0131m konvoylar\u0131n\u0131n engellenmesi 'g\u00fcvenlik tedbiri' olarak sunuldu\u011funda ve i\u015fgal bir 'oldu bitti' olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, insanl\u0131\u011f\u0131n vicdan\u0131nda ve ortak dilinde yeni bir a\u015f\u0131nmaya daha tan\u0131kl\u0131k ederiz. Kurumlar zay\u0131flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kurallar ihlal edildi\u011finde ve kavramlar \u00e7arp\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hukuk<\/a> \u00e7\u00f6kmeye ba\u015flar."<\/p>\n

"Bu zengin miras\u0131 ve jeopolitik eri\u015fimimizi Avrupa'da ve \u00f6tesinde bar\u0131\u015f\u0131 desteklemek i\u00e7in kullanmak istiyoruz"<\/h2>\n

TBMM Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, k\u00fcresel krizler giderek daha fazla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7erken kolektif hareket etme kapasitesinin de zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekerek, "Krizler ve s\u0131namalar birbiriyle derinden ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r ve e\u015f g\u00fcd\u00fcml\u00fc k\u00fcresel yan\u0131tlar gerektirmektedir. Ancak i\u015fbirli\u011fi yerine \u00e7o\u011fu zaman par\u00e7alanma, rekabet ve g\u00fcven eksikli\u011fi g\u00f6r\u00fcyoruz." dedi.<\/p>\n

Temel hedefin, yeni ve adil bir k\u00fcresel sistemi birlikte in\u015fa etmek olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Kurtulmu\u015f, "Yeni bir k\u00fcresel ekonomik ve siyasi mimarinin olu\u015fturulmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7abalar\u0131m\u0131z\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131z. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n 'D\u00fcnya be\u015ften b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.' s\u00f6z\u00fc, bu temel de\u011fi\u015fim ihtiyac\u0131n\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r. Bu nedenle, bug\u00fcn her zamankinden daha fazla ihtiya\u00e7 duyulan \u015fey, diyalog, m\u00fczakere ve bar\u0131\u015f i\u00e7in arabuluculuk anlay\u0131\u015f\u0131na yenilenmi\u015f bir ba\u011fl\u0131l\u0131kt\u0131r." diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Avrupa \u00fclkeleri olarak ortak meselelerde i\u015fbirli\u011fini ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 art\u0131rmak gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Kurtulmu\u015f, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

"Meselelerimizden biri, Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi ve savunmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye'de iki NATO<\/a> Zirvesi ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. \u0130lki, 28-29 Haziran'da \u0130stanbul'da d\u00fczenlenecek NATO Parlamenter Zirvesi, ikincisi ise 7-8 Temmuz'da Ankara'da yap\u0131lacak NATO Devlet ve H\u00fck\u00fcmet Ba\u015fkanlar\u0131 Zirvesi'dir. Bu zirveler, \u0130ttifak\u0131n siyasi birli\u011fini ve stratejik hedeflerini yeniden teyit etmek bak\u0131m\u0131ndan tarihi f\u0131rsatlar olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca stratejik transatlantik ba\u011flar\u0131n \u00f6nemini vurgulamak i\u00e7in de bir vesile te\u015fkil edecektir.<\/p>\n

NATO, Avrupa-Atlantik b\u00f6lgesinde kolektif g\u00fcvenli\u011fin teminat\u0131d\u0131r. Bu teminat\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. Bununla birlikte kanaatimce NATO, g\u00fc\u00e7l\u00fc askeri cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kabiliyetlerine sahip bir savunma \u00f6rg\u00fct\u00fc olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, bar\u0131\u015f\u0131n tesisini ve tahkimini ama\u00e7layan siyasi bir vizyonu geli\u015ftirmelidir. NATO'nun ger\u00e7ek ba\u015far\u0131s\u0131 yaln\u0131zca \u00fcyelerinin g\u00fcvenli\u011fini korumakta de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kom\u015fu b\u00f6lgelerde adil ve kal\u0131c\u0131 siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin ilerletilmesini ve te\u015fvik<\/a> edilmesini sa\u011flamakta yatacakt\u0131r. Bu bak\u0131mdan NATO'nun demokratik me\u015fruiyetini temsil eden NATO Parlamenter Asamblesi, savunma politikas\u0131n\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n tahkimi \u015feklindeki daha geni\u015f hedefle ili\u015fkilendirme konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir rol oynayabilir ve oynamal\u0131d\u0131r. NATO Parlamenter Asamblesi, NATO \u00fcyesi \u00fclkelerden ve kom\u015fu b\u00f6lgelerden se\u00e7ilmi\u015f temsilcileri bir araya getirerek diyalo\u011fu te\u015fvik edebilir, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirebilir ve bar\u0131\u015f\u0131 destekleyen siyasi angajmana katk\u0131 sunabilir."<\/p>\n

T\u00fcrkiye'nin, Avrupa g\u00fcvenli\u011fi ve savunmas\u0131na aktif katk\u0131 sa\u011flamaya haz\u0131r oldu\u011funu s\u00f6yleyen Kurtulmu\u015f, "Diyalog, tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k, kapsay\u0131c\u0131l\u0131k ve dayan\u0131\u015fma gibi ilkelere riayet edilmelidir. Avrupa'da istikrar ve g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, t\u00fcm Avrupal\u0131lar\u0131n ortak hedefi ve sorumlulu\u011fu olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, her \u015feyden \u00f6nce onu te\u015fvik edenlerin yarar\u0131na de\u011fildir. Tarih, co\u011frafya ve jeopolitik, T\u00fcrkiye'nin Avrupa'da oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Bu ger\u00e7e\u011fi kabul etmemek, stratejik vizyon eksikli\u011fi ve ger\u00e7eklikten kopu\u015f anlam\u0131na gelir. Asya, Orta Do\u011fu ve hatta Afrika<\/a> ile de g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flar\u0131m\u0131z bulunmaktad\u0131r. Bu zengin miras\u0131 ve jeopolitik eri\u015fimimizi Avrupa'da ve \u00f6tesinde bar\u0131\u015f\u0131 desteklemek i\u00e7in kullanmak istiyoruz." ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

Kaynak: TRT Haber<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

TBMM Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, resmi ziyaret ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u0130sve\u00e7'in ba\u015fkenti Stockholm'de \u0130sve\u00e7 Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Enstit\u00fcs\u00fc'n\u00fcn yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131na kat\u0131larak akademisyenler, d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131n\u0131n temsilcileri ve…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1481,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1480","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1480\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}