{"id":285,"date":"2026-05-12T21:05:00","date_gmt":"2026-05-12T21:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/?p=285"},"modified":"2026-05-12T21:05:00","modified_gmt":"2026-05-12T21:05:00","slug":"bakan-fidan-savasin-bitmesi-icin-acikcasi-elimizden-geleni-yapiyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/?p=285","title":{"rendered":"Bakan Fidan: Sava\u015f\u0131n bitmesi i\u00e7in a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 elimizden geleni yap\u0131yoruz"},"content":{"rendered":"

D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, Al Jazeera Arap\u00e7a televizyon<\/a> kanal\u0131nda g\u00fcndeme ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n

ABD\/\u0130srail-\u0130ran Sava\u015f\u0131'n\u0131n sona ermesi i\u00e7in ellerinden geleni yapt\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Fidan, "\u015eu anda sava\u015f\u0131n bitmesi i\u00e7in a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 elimizden geleni yap\u0131yoruz. Ate\u015fkes d\u00f6nemi i\u00e7erisindeyiz ama bu ate\u015fkes, sava\u015f\u0131n geri d\u00f6nmeyece\u011fi manas\u0131na gelmiyor." ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n

Fidan, ate\u015fkesin daha kal\u0131c\u0131 hale gelmesi i\u00e7in kal\u0131c\u0131 bir ate\u015fkese ve bar\u0131\u015fa ula\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Pakistan<\/a> ve b\u00f6lgedeki di\u011fer \u00fclkelerin ellerinden geleni yapt\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek T\u00fcrkiye ile Katar<\/a> aras\u0131nda muazzam bir i\u015fbirli\u011fi oldu\u011funu ve iki \u00fclkenin m\u00fczakerelerin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u0130slamabad'a b\u00fcy\u00fck destek verdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

M\u00fczakerelerde, iki taraf aras\u0131nda birka\u00e7 kritik konunun oldu\u011fu de\u011ferlendirmesini yapan Fidan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

"Onlar\u0131n in\u015fallah halli durumunda biz, kal\u0131c\u0131 bir ate\u015fkese ula\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Tabii<\/a> zorlu bir s\u00fcre\u00e7, arada b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvensizlik var. \u015eu anda geride b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir sava\u015f<\/a> var, her an tekrar ba\u015flayabilir ve en \u00f6nemlisi, Amerika ve \u0130ran'\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket eden ve kendi g\u00fcndemi olan bir \u0130srail<\/a> var. B\u00f6lge \u00fclkeleri, d\u00fcnya kamuoyu, herkes bir bar\u0131\u015f\u0131n olmas\u0131ndan, bo\u011faz\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan, b\u00f6lgede istikrara ve g\u00fcvenli\u011fe geri d\u00f6n\u00fclmesinden yana iken \u0130srail'in biliyorsunuz daha ba\u015fka planlar\u0131 var."<\/p>\n

Fidan, baz\u0131 b\u00f6lge i\u00e7i ve b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin, baz\u0131 fanatik \u0130sraillilerin, baz\u0131 fanatik Bat\u0131l\u0131lar\u0131n, b\u00f6lgeyle ilgili dini veya fanatik d\u00fc\u015f\u00fcncelerden hareketle ortaya koyduklar\u0131 politikalar oldu\u011fu de\u011ferlendirmesini yapan Fidan, "B\u00f6lgedeki M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerin bir araya gelerek kendi kaderlerine sahip \u00e7\u0131kmalar\u0131 gerekiyor. Bizim b\u00f6lgemiz, bir laboratuvar de\u011fil, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fantezilerini geli\u015ftirece\u011fi bir alan de\u011fil, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kendi mesihlerini bulaca\u011f\u0131 bir yer de\u011fil. Buras\u0131, b\u00f6lge insanlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanlara ait olan topraklar. Bu topraklarda kendi bar\u0131\u015f\u0131m\u0131za, kendi istikrar\u0131m\u0131za, kendi g\u00fcvenli\u011fimize, kendi refah\u0131m\u0131za, kendimizin sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekiyor." diye konu\u015ftu.<\/p>\n

B\u00f6lge \u00fclkeleri aras\u0131nda dayan\u0131\u015fma<\/h2>\n

Sava\u015ftan da ders \u00e7\u0131kartarak b\u00f6lge \u00fclkeleri aras\u0131ndaki dayan\u0131\u015fmay\u0131 art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00e7aba i\u00e7erisinde olundu\u011funa i\u015faret eden Fidan, b\u00f6lgedeki herkesin, b\u00f6lge \u00fclkelerinin kendi sorunlar\u0131na kendi sahip \u00e7\u0131kmadan hegemondan bir \u015fey beklemenin bir anlam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Fidan, bunun b\u00f6lgede bir\u00e7ok defa denenen bir senaryo oldu\u011funu belirterek "Bunun b\u00f6lge \u00fclkelerine faydas\u0131 yok, \u0130ran'a faydas\u0131 yok. \u0130ran'\u0131n belli politikalar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmesi gerekiyor. B\u00f6lge \u00fclkelerinin kendileri aras\u0131nda g\u00fcven art\u0131r\u0131c\u0131 tedbirlere ba\u015fvurmas\u0131 gerekiyor." dedi.<\/p>\n

Birlik i\u00e7erisinde hareket edilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Fidan, b\u00f6lge \u00fclkelerinde bunu yapacak insan kapasitesi oldu\u011funa ve devlet olgunlu\u011funa sahip olundu\u011funa i\u015faret etti.<\/p>\n

Fidan, "Biz bir araya gelirsek sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u00f6zeriz, bunu yapmamam\u0131z i\u00e7in hi\u00e7bir sebep yok. Bu y\u00f6nde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar var \u015fu anda. \u0130n\u015fallah bunlar olumlu bir neticeye ula\u015f\u0131r." ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n

B\u00f6lgede \u015fu ana kadar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00fcvensizlikler olu\u015ftu\u011funu aktaran Fidan, "B\u00f6lgede yak\u0131n ge\u00e7mi\u015f tarihten ba\u015flayarak b\u00fcy\u00fck olaylar oldu. \u0130\u015fgaller oldu, i\u00e7 sava\u015flar oldu. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00fclkeler birbirleriyle sava\u015fa gittiler, \u00e7at\u0131\u015fmalar oldu." diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Bakan Fidan, ABD\/\u0130srail'in \u0130ran'a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve Tahran'\u0131n K\u00f6rfez \u00fclkelerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131na de\u011finerek \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

"Hala sava\u015f\u0131n tehdidi alt\u0131nda ya\u015fayan bir b\u00f6lgeyiz ama g\u00f6r\u00fc\u015flerimiz art\u0131k olgunla\u015ft\u0131. Baz\u0131 konularda nihai kanaate ula\u015fman\u0131z i\u00e7in belli miktar ac\u0131 tecr\u00fcbe ya\u015faman\u0131z gerekiyor. Herhalde b\u00f6lgemiz yeteri miktar ac\u0131 tecr\u00fcbe ya\u015fad\u0131 ve kanaatlerimiz olu\u015ftu, fikirlerimiz olu\u015ftu. Art\u0131k \u015funu g\u00f6r\u00fcyoruz; hegemondan bize bir fayda yok."<\/p>\n

B\u00f6lge \u00fclkelerinin ya kendi kaderlerine sahip \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 ya da bu istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131, g\u00fcvensizli\u011fi ya\u015famaya devam edeceklerini s\u00f6yleyen Fidan, "Ama ben memnuniyetle \u015funu g\u00f6r\u00fcyorum; b\u00f6lgedeki \u00fclkeler art\u0131k hep beraber bu dersi alm\u0131\u015f durumdalar." dedi.<\/p>\n

Hakan Fidan, b\u00f6lge \u00fclkelerinin bir araya gelerek b\u00f6lgenin sava\u015f, istikrars\u0131zl\u0131k, ter\u00f6r \u00fcreten bir yer olmas\u0131 i\u00e7in de\u011fil, b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge ve d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in istikrar, bar\u0131\u015f, refah \u00fcreten bir b\u00f6lge olmas\u0131 i\u00e7in inan\u0131lmaz kaynaklara sahip oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck bir \u0130slam medeniyetinin temsilcilerinin b\u00f6lgede oldu\u011funu vurgulayan Fidan, "M\u00fcbarek ve aziz bir halk\u0131 var. Ciddi bir medeniyet birikimimiz var. Bunun modern zamanlarda, profesyonellikle y\u00f6netilen devletlerde daha b\u00fcy\u00fck bir istikrar alan\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi i\u00e7in hi\u00e7bir sebep yok. Ben bu konuda ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131m\u0131za inan\u0131yorum. D\u00fcnyaya da katk\u0131m\u0131z \u00e7ok olur b\u00f6ylece. Kendi istikrar\u0131m\u0131z\u0131, bar\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 burada sa\u011flad\u0131ktan sonra d\u00fcnyaya da daha \u00e7ok katk\u0131m\u0131z olur." ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

"H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n tamam\u0131 etkileniyor"<\/h2>\n

Fidan, mevcut durumda en \u00f6nemli hususun, ABD<\/a> ile \u0130ran<\/a> aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin neticeye ula\u015fmas\u0131 oldu\u011funa dikkati \u00e7ekerek \u0130ran'\u0131n sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ABD sald\u0131r\u0131lar\u0131na cevaben, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131'n\u0131 bir "sava\u015f arac\u0131" olarak kullanma karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n

Sava\u015f\u0131n sadece iki \u00fclke aras\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00f6lgeyi de etkiledi\u011fini kaydeden Fidan, "Hatta H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131<\/a> kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n tamam\u0131 etkileniyor. Enerji<\/a> g\u00fcvenli\u011finde ve enerji fiyatlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck problem var. Bu problem ba\u015fta g\u0131da<\/a> olmak \u00fczere, bir\u00e7ok alanda da negatif etkisini g\u00f6sterebiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla bunun b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n maslahat\u0131 ve faydas\u0131 i\u00e7in bir an \u00f6nce son bulmas\u0131 gerekiyor." diye konu\u015ftu.<\/p>\n

D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Fidan, bo\u011faz\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in diplomasi ve diyalo\u011fun en \u00f6nemli yol oldu\u011funu vurgulayarak bu noktada y\u00fcr\u00fcyen m\u00fczakerelerin \u00f6nem te\u015fkil etti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n

T\u00fcrkiye'nin \u0130ran ve ABD ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc aktaran Fidan, "G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fu; her iki taraf\u0131n da bo\u011faz\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan ve sava\u015f \u00f6ncesi duruma d\u00f6n\u00fclmesinden yana bir pozisyonlar\u0131 var ama i\u015fte bunu di\u011fer unsurlarla beraber, anla\u015fmadaki di\u011fer unsurlarla beraber nas\u0131l bir ka\u011f\u0131da d\u00f6n\u00fc\u015fecekler, \u00f6nceliklendirecekler, zamanlayacaklar, \u015fu anda onun \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor." ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n

"B\u00f6lgenin normale d\u00f6nmesi gerekiyor"<\/h2>\n

Fidan, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131'ndaki krizle ilgili T\u00fcrkiye'nin sava\u015f\u0131n durmas\u0131 ve bo\u011faz\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 telkininde bulundu\u011funu aktararak, "Ba\u015fta Afrika<\/a> olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclkede negatif manada etkisi var. Tabii T\u00fcrkiye'deki bo\u011fazlar\u0131n kullan\u0131m \u015fekliyle H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131, tam olarak \u00f6rt\u00fc\u015fen \u00f6rnekler de\u011filler yani bir defa mesafeler \u00e7ok farkl\u0131. Birisi 40 milden fazla bir yer, birisi de baz\u0131 yerlerde 900 metreye inen, baz\u0131 yerlerde 1,2 kilometre olan b\u00f6yle \u00e7ok dar bir ge\u00e7it asl\u0131nda." dedi.<\/p>\n

\u0130stanbul<\/a> Bo\u011faz\u0131'nda uluslararas\u0131 sular\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131'nda bulundu\u011funu vurgulayan Fidan, "Halbuki H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131'nda yani k\u0131ta sahanl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131ktan sonra ortaya uluslararas\u0131 bir \u015fey kal\u0131yor. Yani uluslararas\u0131 sular\u0131n oldu\u011fu yere de teknik olarak belki 'bo\u011faz' dememek laz\u0131m ama yani co\u011frafi olarak bir bo\u011faz gibi durdu\u011fu i\u00e7in 'bo\u011faz' diyoruz. Asl\u0131nda uluslararas\u0131 sular\u0131n oldu\u011fu bir yer." ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n

Fidan, yine de H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131'n\u0131n t\u0131kanm\u0131\u015f oldu\u011funu ve gemilerin g\u00fcvenlik endi\u015felerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc ge\u00e7emediklerini belirtti.<\/p>\n

\u0130ran ve Umman<\/a> aras\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen isti\u015farelerin \u00f6nemine de\u011finen Fidan, "Ama dedi\u011fim gibi \u0130ran'\u0131 bu yola ba\u015fvurmay\u0131 zorlayan husus, sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131 oldu. O sald\u0131r\u0131n\u0131n duraca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir anla\u015fma hayata ge\u00e7tikten sonra, Amerika ile bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131, ben bunun tekrar normale d\u00f6nece\u011fine inan\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bo\u011faz\u0131n kapanmas\u0131, \u0130ran'\u0131n menfaatine de de\u011fil. \u0130ran da bu konuda \u00e7ok kaybediyor, b\u00f6lge \u00fclkeleriyle beraber. Bunun bir an \u00f6nce a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve b\u00f6lgenin normale d\u00f6nmesi gerekiyor." diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Bakan Fidan, ABD ile konuyla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde diplomasi yolunda devam etmeleri konu\u015farak, uzla\u015farak, ne kadar zor olsa da bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya bu yoldan gitmeleri, sava\u015fa geri d\u00f6nmemeleri konusunda mesaj ilettiklerini aktararak \u0130ran'a da ayn\u0131 mesajlar\u0131 verdiklerini, sava\u015f\u0131n kesinlikle bir alternatif olmamas\u0131 gerekti\u011fini, sava\u015f\u0131n herkes i\u00e7in zararl\u0131 oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n

ABD, Pakistan ile Katar Ba\u015fbakan\u0131 ve D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Muhammed bin Abdurrahman Al Sani de dahil olmak \u00fczere, b\u00f6lgedeki di\u011fer \u00fclkelerle s\u00fcrekli isti\u015fare halinde olduklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Fidan, en k\u0131sa s\u00fcrede bu duruma bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki beklentisini dile getirdi.<\/p>\n

Hakan Fidan, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde s\u00f6ylediklerine prensipte herkesin "evet" dedi\u011fini, kimsenin "hay\u0131r" diyece\u011fi \u015feyleri s\u00f6ylemediklerini vurgulayarak \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

"Ama problem, zaten bu 'evet' denilenleri pratikte nas\u0131l hayata ge\u00e7irmek? Zaten sorun bu. Bu sorunda biraz yarat\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlara ihtiya\u00e7 var. Bizim de zaman zaman t\u0131kanan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, bu y\u00f6nde telkinlerimiz olabiliyor. \u00d6nemli olan iki taraf\u0131n niyeti. Niyette ate\u015fkese gitmek varsa \u00f6yle veya b\u00f6yle, bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunabilir. Ben \u015fu anda biraz onun sanc\u0131s\u0131n\u0131n oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ama yani burada biz iyi bir sonu\u00e7 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz ama a\u015f\u0131r\u0131 bir iyimser tablo da \u00e7izer durumda olmak istemiyorum. Her zaman i\u00e7in anla\u015fmada birtak\u0131m aksakl\u0131klar olma ihtimali var. Dolay\u0131s\u0131yla en k\u00f6t\u00fc senaryoya haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmam\u0131z gerekiyor. Fakat tek yol m\u00fczakere, m\u00fczakere d\u0131\u015f\u0131nda da yolun olmamas\u0131 laz\u0131m."<\/p>\n

\u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Abbas Erak\u00e7i ile s\u00fcrekli g\u00f6r\u00fc\u015fme halinde oldu\u011funu, onlarla da ABD taraf\u0131yla konu\u015ftuklar\u0131n\u0131n ayn\u0131lar\u0131n\u0131 konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 bildiren Fidan, sava\u015f\u0131n olmamas\u0131, bo\u011faz\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve b\u00f6lge istikrar\u0131n\u0131n yeniden sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n

Fidan, sava\u015f \u00f6ncesi durumdan daha fazla b\u00f6lgede bir istikrar alan\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

"Tabii \u0130ran'\u0131n \u015fu anda i\u00e7inde bulundu\u011fu baz\u0131 zorluklar var. \u00d6zellikle, sava\u015f \u015fartlar\u0131ndan dolay\u0131 karar alma mekanizmalar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fi biraz daha ge\u00e7 oluyor. Amerikal\u0131lar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 tekliflere olu\u015fturduklar\u0131 cevaplar, istenilen h\u0131zda olmayabiliyor. Sistemde g\u00fcvenlik sebebiyle ilgili akt\u00f6rler rahatl\u0131kla ileti\u015fim halinde de\u011filler. Bir araya gelerek y\u00fcz y\u00fcze konular\u0131 m\u00fczakere etme imkan\u0131 bulamayabiliyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla oradan biraz daha ge\u00e7 \u00e7\u0131kabiliyor cevaplar. Bu, biraz zaman konusunda biraz bask\u0131 olu\u015fturuyor a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131."<\/p>\n

\u0130ran taraf\u0131nda m\u00fczakereyle ve m\u00fczakere yoluyla sonu\u00e7lar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine ili\u015fkin bir istek g\u00f6rd\u00fcklerini belirten Fidan, m\u00fczakerelerin do\u011fas\u0131 gere\u011fi her iki taraf\u0131n da maksimalist pozisyonlarla gelebilece\u011fini ancak bir noktada uzla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n

D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Fidan, gerekti\u011fi zaman esnemelerin de g\u00f6sterilebildi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getirerek art\u0131k kritik bir noktaya gelindi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n

\u0130ki taraf\u0131n da T\u00fcrkiye'yi bilgilendirdi\u011fini, ba\u015f\u0131ndan bu yana buna her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Fidan, "Birinci elden bilen biri olarak s\u00f6yl\u00fcyorum ama baz\u0131 konular var ki, her iki taraf i\u00e7in de zor. Onlar\u0131 da in\u015fallah a\u015farlar diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum." dedi.<\/p>\n

Fidan, Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan'\u0131n diplomasiye ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollara verdi\u011fi muazzam \u00f6neme dikkati \u00e7ekerek T\u00fcrkiye'nin diplomasi ve m\u00fczakere yoluyla H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131'n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 taraftar\u0131 oldu\u011funu vurgulad\u0131. Burada herhangi bir g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131na gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Bakan Fidan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

"Yani burada \u00f6zellikle m\u00fczakereyle bir sonuca ula\u015f\u0131labilecekken, g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n yerinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu noktada biz gerek Avrupa platformunda, gerek b\u00f6lgesel platformlarda olu\u015fturulan inisiyatiflerde tabii ki gidiyoruz, masa etraf\u0131nda oturuyoruz, g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi s\u00f6yl\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bizi de ilgilendiren bir durum. Masa etraf\u0131nda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Tabii bazen 'g\u00fc\u00e7 olu\u015ftural\u0131m, zorla a\u00e7al\u0131m' diyenler var. Baz\u0131lar\u0131 bunun b\u00f6yle olmamas\u0131 gerekti\u011fini, tamam\u0131yla savunma ama\u00e7l\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler var ama biz diyoruz ki; burada in\u015fallah m\u00fczakere yoluyla bir yere gidilir. M\u00fczakerelerde, \u0130ran ve Amerika bir yere ula\u015ft\u0131ktan sonra, e\u011fer orada may\u0131n<\/a> temizlemek gibi birtak\u0131m ilave desteklere ihtiya\u00e7 olursa, orada \u00fclkemiz, T\u00fcrkiye elindeki kapasiteleri tabii ki kullanmaya haz\u0131r."<\/p>\n

B\u00f6lge \u00fclkelerinin gelece\u011fi<\/h2>\n

Fidan, "Sava\u015ftan sonra esas itibar\u0131yla dedi\u011fim gibi biz sadece bu son sava\u015ftan de\u011fil, son 30 y\u0131l\u0131n b\u00fct\u00fcn sava\u015flar\u0131ndan ders \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olarak bir araya gelip, kafam\u0131z\u0131 iki elimizin aras\u0131na koyup d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz laz\u0131m. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 biz, bu d\u00fc\u015f\u00fcnme eylemini b\u00f6lgedeki dostlar\u0131m\u0131zla beraber yap\u0131yoruz. Yani Suudi Arabistan<\/a> olsun, Katar olsun, Kuveyt<\/a> olsun, Birle\u015fik Arap Emirlikleri<\/a> olsun, \u00dcrd\u00fcn<\/a> olsun, M\u0131s\u0131r<\/a> olsun, Pakistan olsun. Bu \u00fclkelerle konu\u015fuyoruz \u00e7ok uzun zamand\u0131r." diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Bat\u0131'da, Avrupa'da bir istikrar alan\u0131 oldu\u011funu ancak bu \u00fclkelerin 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131'nda milyonlarca insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerini s\u00f6yleyen Fidan, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n

\u201cBizde de ak\u0131l var, hikmet var, teknoloji var, imkan var. Neden bir araya gelip istikrar\u0131, g\u00fcvenli\u011fi, refah\u0131 olu\u015fturamayal\u0131m? Bu m\u00fcmk\u00fcn. Bunun birka\u00e7 tane \u015fart\u0131 var. B\u00f6lgedeki \u00fclkeler, bir deklarasyonda bulunacaklar. Yani kimsenin bir ba\u015fka \u00fclkenin s\u0131n\u0131r\u0131nda g\u00f6z\u00fc yok, s\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fi. Her \u00fclkenin, ba\u015fka bir \u00fclkenin egemenli\u011finde g\u00f6z\u00fc yok, olmamal\u0131. Emniyetini ihlal eden bir \u00e7aba i\u00e7erisinde olmamal\u0131. Bu \u00fc\u00e7\u00fcne garanti verdikten sonra asl\u0131nda sorunlar\u0131n y\u00fczde 80'i, y\u00fczde 90'\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f oluyor.\u201d<\/p>\n

Fidan, bundan sonras\u0131 i\u00e7in b\u00f6lge \u00fclkelerinin bir araya gelip, sorunlar\u0131na sahip \u00e7\u0131kmas\u0131, ortak askeri, ekonomik, siyasi, teknolojik ve di\u011fer alanlarda platformlar kurmas\u0131 gerekti\u011fine dikkati \u00e7ekerek, b\u00f6lge istikrar\u0131n\u0131n ve bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n, b\u00f6lgenin \u00e7ok \u00f6tesinde etkiler olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n

Bakan Fidan, bu durumun, \u00f6zellikle Avrupa'ya, Asya'ya inan\u0131lmaz derecede olumlu etki \u00fcretece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n

\u0130srail'in yay\u0131lmac\u0131 politikalardan vazge\u00e7mesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Fidan, "(\u0130srail\u2019in) Filistin devletiyle bir sorununun olmamas\u0131 laz\u0131m. 1967 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kendisine tan\u0131nan s\u0131n\u0131rlar\u0131 tan\u0131mas\u0131 laz\u0131m." dedi.<\/p>\n

Fidan, \u0130srail\u2019in deklare etti\u011fi bir s\u0131n\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve b\u00fct\u00fcn \u00fclkelere sald\u0131r\u0131 i\u00e7erisinde bulundu\u011funa dikkati \u00e7ekerek \u0130srail\u2019in bu politikalardan vazge\u00e7ti\u011fini s\u00f6ylemesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n

D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Fidan, \u201cTabii ideal bir yerde, Filistin devletinin kuruldu\u011fu, b\u00f6lgede \u0130srail'in de kendini g\u00fcvende hissetti\u011fi, \u0130srail'in de g\u00fcvenli\u011finin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131, b\u00f6lge \u00fclkelerinin de g\u00fcvenli\u011finin ve egemenli\u011finin tehdit edilmedi\u011fi bir senaryo, bu ideal senaryo.\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n

Ate\u015fkesin ilan\u0131ndan itibaren Gazze\u2019de bar\u0131\u015f plan\u0131 uygulanmas\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ihlaller ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Hakan Fidan, \u0130srail'in y\u00fczlerce Filistinliyi keskin ni\u015fanc\u0131larla veya yukar\u0131dan hedef alarak \u00f6ld\u00fcrmesi, gerekli insani yard\u0131m malzemelerinin giri\u015fine izin vermemesi, s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmas\u0131, Filistin y\u00f6netiminin Gazze'ye giri\u015fine izin vermemesi gibi \u00e7ok fazla ihlal bulundu\u011funu aktard\u0131.<\/p>\n

Fidan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n

"\u015eimdi tabii bu ihlaller, bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n asl\u0131nda gitmesi gerekti\u011fi gibi gitmedi\u011fini g\u00f6steriyor ama di\u011fer taraftan tabii bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na biz neden ba\u015fta raz\u0131 olduk? Devam eden bir soyk\u0131r\u0131m<\/a> vard\u0131. \u0130srail'in, b\u00fct\u00fcn Filistinlileri aile<\/a> aile, apartman apartman, semt semt, mahalle mahalle yok ederek gitti\u011fi bir yerden bahsediyoruz.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n tamam\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fta kald\u0131\u011f\u0131, imtihan\u0131 ge\u00e7emedi\u011fi bir durumdan bahsediyoruz. Bu karanl\u0131k yerden \u00e7\u0131kman\u0131n yolu yani k\u00f6t\u00fc de i\u015flese bir ate\u015fkese ve bir bar\u0131\u015f s\u00fcrecine gitmekti. Bu, asl\u0131nda diplomatik olarak ortaya konan muazzam bir \u00e7abayd\u0131. Yoksa yani Amerika ve Avrupa'dan gelen tepkiler, \u0130srail'in soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 durdurmaya yetmiyordu. Ortaya koydu\u011fumuz b\u00f6lge \u00fclkeleriyle beraber diplomatik \u00e7aba neticesinde bu ate\u015fkese ula\u015ft\u0131k."<\/p>\n

Yine de burada aksayan \u00e7ok y\u00f6n oldu\u011funu ve bunu da d\u00fczeltmek i\u00e7in ortaklarla beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulayan Fidan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

"\u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131, Arap Ligi'nin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir temas grubu var. Bu temas grubu, Filistin meselesindeki diplomasiyi s\u00fcrd\u00fcren grup. T\u00fcrkiye, 4 Arap \u00fclkesi, Endonezya, Nijerya'n\u0131n i\u00e7erisinde bulundu\u011fu bir grup. Katar da burada. \u015eimdi bizim \u00e7abalar\u0131m\u0131zda tekrar Filistin meselesini merkeze almak varken birdenbire ortaya \u00e7\u0131kan bu ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 etkileyen bu sava\u015f, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 Filistin meselesinde, Gazze<\/a> meselesinde devam eden bar\u0131\u015f s\u00fcrecinden dikkatlerin kaymas\u0131na sebep oldu."<\/p>\n

Fidan, b\u00fct\u00fcn bas\u0131n beyanlar\u0131nda, \u0130ran ve K\u00f6rfez'deki duruma dikkati \u00e7ekerken Filistin'den de Gazze'den de dikkatlerin kaymamas\u0131 i\u00e7in ciddi uyar\u0131larda bulundu\u011funu hat\u0131rlatarak \u201cAma realitede \u015fu bizim Filistin meselesinde beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ortaklar\u0131m\u0131z da \u015fu anda kendileri biraz sava\u015ftan dolay\u0131 bask\u0131 alt\u0131ndalar.\u201d dedi.<\/p>\n

Kaynak: TRT Haber<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, Al Jazeera Arap\u00e7a televizyon kanal\u0131nda g\u00fcndeme ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu. ABD\/\u0130srail-\u0130ran Sava\u015f\u0131'n\u0131n sona ermesi i\u00e7in ellerinden geleni yapt\u0131klar\u0131n\u0131 belirten…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":286,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-285","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=285"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/285\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}