{"id":688,"date":"2026-05-20T07:53:00","date_gmt":"2026-05-20T07:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/?p=688"},"modified":"2026-05-20T07:53:00","modified_gmt":"2026-05-20T07:53:00","slug":"mia-turkiye-yeni-donemde-guvenlik-ve-istikrar-saglayici-aktor-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/?p=688","title":{"rendered":"M\u0130A: T\u00fcrkiye yeni d\u00f6nemde &#8220;g\u00fcvenlik ve istikrar sa\u011flay\u0131c\u0131&#8221; akt\u00f6r oldu"},"content":{"rendered":"<p>M\u0130A&#039;n\u0131n raporunda, sava\u015f\u0131n yaln\u0131zca askeri a\u00e7\u0131dan de\u011fil <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/yapay-zeka\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">yapay zeka<\/a> destekli sistemler, elektronik harp, kritik altyap\u0131 g\u00fcvenli\u011fi, <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/enerji\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">enerji<\/a> arz g\u00fcvenli\u011fi, bili\u015fsel sava\u015f, toplumsal dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve diplomatik dengeler bak\u0131m\u0131ndan da yeni bir d\u00f6neme i\u015faret etti\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n<p>Rapordaki \u00f6ns\u00f6zde <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/milli-istihbarat-akademisi\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">Milli \u0130stihbarat Akademisi<\/a> Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Talha K\u00f6se, M\u0130A taraf\u0131ndan daha \u00f6nce yay\u0131mlanan &quot;12 G\u00fcn Sava\u015f\u0131&quot; raporunda \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n devam edebilece\u011fi ve b\u00f6lgeselle\u015febilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki \u00f6ng\u00f6r\u00fclerin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>K\u00f6se, yeni sava\u015f\u0131n \u00f6zellikle ABD&#039;nin do\u011frudan s\u00fcrece dahil olmas\u0131yla birlikte askeri doktrinler, yeni teknolojiler, istihbarat operasyonlar\u0131, enerji g\u00fcvenli\u011fi, sosyal dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve ileti\u015fim stratejileri gibi bir\u00e7ok alandaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirdi\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>Raporda ayr\u0131ca, <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/savas\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">sava\u015f<\/a> s\u00fcrecinde g\u00f6zlemlenen askeri teknolojiler, doktrinel s\u0131namalar, siyasi ve jeopolitik etkiler ile T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131n kapsaml\u0131 bi\u00e7imde ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<h2>&quot;Sava\u015f modern harp ortam\u0131n\u0131 \u015fekillendirdi&quot;<\/h2>\n<p>Raporda, <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/abd\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">ABD<\/a> ve <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/israil\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">\u0130srail<\/a> ile <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/iran\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">\u0130ran<\/a> aras\u0131ndaki sava\u015f\u0131n modern harp ortam\u0131n\u0131n platform merkezli anlay\u0131\u015ftan veri, a\u011f, \u00fcretim kapasitesi ve operasyonel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik eksenli yeni bir yap\u0131ya evrildi\u011fini g\u00f6sterdi\u011fi ifade edildi.<\/p>\n<p>Yapay zeka destekli sistemlerin istihbarat, g\u00f6zetleme ve <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/kesif\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">ke\u015fif<\/a> faaliyetleri, hedef tespiti, \u00f6nceliklendirme ve hava savunma s\u00fcre\u00e7lerinde yo\u011fun bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n karar alma d\u00f6ng\u00fclerini dramatik bi\u00e7imde h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131lan raporda, bu durumun, modern sava\u015fta karar \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yaln\u0131zca insan kapasitesiyle de\u011fil, veri i\u015fleme, algoritmik analiz ve ger\u00e7ek zamanl\u0131 entegrasyon kapasitesiyle \u015fekillendi\u011fini ortaya koydu\u011fu belirtildi.<\/p>\n<p>Raporda, elektromanyetik spektrum hakimiyetinin modern hava g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 haline geldi\u011fi vurguland\u0131. Radar sistemleri, veri ba\u011flar\u0131, SATCOM altyap\u0131s\u0131, elektronik harp kabiliyeti ve ileti\u015fim a\u011flar\u0131n\u0131n sava\u015f\u0131n sonucu \u00fczerinde do\u011frudan belirleyici oldu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnmeyen dijital ve elektromanyetik katman\u0131n, gelece\u011fin sava\u015flar\u0131nda fiziksel \u00e7at\u0131\u015fma sahas\u0131 kadar kritik hale geldi\u011fine dikkatin \u00e7ekildi\u011fi raporda, sava\u015f\u0131n ge\u00e7ilemez hava savunma \u015femsiyesi anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve mutlak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n<p>\u0130ran&#039;\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli kamikaze dronlar ve \u00e7oklu f\u00fcze sald\u0131r\u0131lar\u0131yla \u00e7ok katmanl\u0131 hava savunma sistemlerini belirli \u00f6l\u00e7\u00fclerde a\u015fabildi\u011fi kaydedilen raporda, bu durumun modern hava savunmas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca savunma sistemlerinden de\u011fil, erken ihbar, elektronik harp, <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/siber-guvenlik\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">siber g\u00fcvenlik<\/a> ve taarruzi kapasiteyle desteklenen b\u00fct\u00fcnle\u015fik mimarilerden olu\u015fmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret etti\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>Raporda ayr\u0131ca, b\u00fcy\u00fck ve y\u00fcksek maliyetli platformlar\u0131n \u00f6nemini korudu\u011fu ancak bu platformlar\u0131n stratejik k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131n\u0131n daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldi\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle yo\u011fun f\u00fcze tehdidi alt\u0131nda u\u00e7ak gemileri, tanker u\u00e7aklar ve havadan erken ihbar platformlar\u0131n\u0131n hareket alanlar\u0131n\u0131n daralabildi\u011fine dikkat \u00e7ekilen raporda, buna kar\u015f\u0131l\u0131k d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli dron sistemleri ve kamikaze unsurlar\u0131n y\u00fcksek maliyetli savunma mimarilerine kar\u015f\u0131 ciddi maliyet asimetrisi olu\u015fturdu\u011fu vurguland\u0131.<\/p>\n<h2>&quot;Enerji ve kritik altyap\u0131lar do\u011frudan hedef haline geldi&quot;<\/h2>\n<p>Raporda, kritik altyap\u0131lar, enerji tesisleri, radar a\u011flar\u0131, ileti\u015fim sistemleri ve lojistik merkezlerin sava\u015f\u0131n \u00f6ncelikli hedefleri haline geldi\u011fi ifade edildi. Bu durumun, modern sava\u015fta yaln\u0131zca askeri unsurlar\u0131n de\u011fil, sava\u015fma kapasitesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan altyap\u0131n\u0131n da do\u011frudan \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle enerji ve ileti\u015fim altyap\u0131lar\u0131ndaki k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131n toplumsal dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ile ulusal g\u00fcvenlik aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirdi\u011fi vurgulanan raporda, ayr\u0131ca H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131, K\u0131z\u0131ldeniz ve <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/dogu-akdeniz\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">Do\u011fu Akdeniz<\/a> hatt\u0131nda ya\u015fanan gerilimlerin enerji arz g\u00fcvenli\u011fi ile <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/ticaret\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">ticaret<\/a> yollar\u0131n\u0131 do\u011frudan stratejik rekabet alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret edildi.<\/p>\n<p>Raporda, enerji altyap\u0131lar\u0131n\u0131n ve deniz ticaret hatlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik mimarisinin temel unsurlar\u0131ndan biri haline geldi\u011fi kaydedilerek, Kalk\u0131nma Yolu ve Orta Koridor gibi ba\u011flant\u0131sall\u0131k projelerinin ise sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde ekonomik oldu\u011fu kadar jeopolitik ve stratejik g\u00fcvenlik projeleri haline geldi\u011fi ifade edildi.<\/p>\n<p>Sava\u015f\u0131n Orta Do\u011fu&#039;da uzun s\u00fcredir vekil akt\u00f6rler, k\u0131r\u0131lgan dengeler ve d\u0131\u015f g\u00fcvenlik garantileri \u00fczerinden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen mevcut g\u00fcvenlik mimarisini ciddi bi\u00e7imde a\u015f\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belirtilen raporda, Irak, Suriye, L\u00fcbnan, Yemen, K\u00f6rfez ve Do\u011fu Akdeniz hatt\u0131n\u0131 ayn\u0131 anda etkileyen \u00e7ok katmanl\u0131 krizlerin b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yeniden \u015fekillendi\u011fine i\u015faret etti\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Raporda, \u0130ran&#039;\u0131n b\u00f6lgesel kapasitesinin sava\u015f s\u00fcrecinde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ancak etkisinin tamamen ortadan kalkmad\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p>\u0130srail&#039;in \u0130ran&#039;\u0131n zay\u0131flamas\u0131n\u0131 stratejik f\u0131rsat olarak de\u011ferlendirdi\u011fi; \u00f6zellikle Suriye, <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/lubnan\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">L\u00fcbnan<\/a> ve Do\u011fu Akdeniz hatt\u0131nda operasyonel alan\u0131n\u0131 geni\u015fletme e\u011filimi g\u00f6stermesinin b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik mimarisini daha k\u0131r\u0131lgan hale getirdi\u011fi vurgulanan raporda, \u0130srail&#039;in b\u00f6lgeyi kendi lehine \u015fekillendirme aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye ile stratejik rekabet ihtimalini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bildirildi.<\/p>\n<p>Raporda, sava\u015f\u0131n T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan hava ve f\u00fcze savunmas\u0131, elektromanyetik spektrum hakimiyeti, stratejik altyap\u0131 g\u00fcvenli\u011fi, m\u00fchimmat s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi, bili\u015fsel sava\u015f kapasitesi ve da\u011f\u0131t\u0131k komuta kontrol mimarileri alanlar\u0131nda yeni nesil bir savunma yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n gereklili\u011fini ortaya koydu\u011fu vurguland\u0131.<\/p>\n<p>Savunma sanayisinde yaln\u0131zca <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/yuksek-teknoloji\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">y\u00fcksek teknoloji<\/a> \u00fcretiminin de\u011fil; seri \u00fcretim kapasitesi, m\u00fchimmat s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi, stok kapasitesi ve tedarik g\u00fcvenli\u011finin de stratejik zorunluluk haline geldi\u011fi belirtilen raporda, bu yakla\u015f\u0131m\u0131n &quot;\u00fc\u00e7 boyutlu derinlik&quot; anlay\u0131\u015f\u0131 olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 kaydedildi.<\/p>\n<h2>T\u00fcrkiye&#039;nin \u00e7ok boyutlu diplomatik kapasitesinin \u00f6nemi<\/h2>\n<p>Raporda ayr\u0131ca T\u00fcrkiye&#039;nin \u00e7ok boyutlu diplomatik kapasitesinin sava\u015f s\u00fcrecinde \u00f6nemli stratejik avantaj sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ifade edildi.<\/p>\n<p>Ankara&#039;n\u0131n ayn\u0131 anda \u0130ran, K\u00f6rfez \u00fclkeleri, Pakistan, Avrupa ve ABD ile ileti\u015fim kanallar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesinin T\u00fcrkiye&#039;nin yeni b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik mimarisinde dengeleyici ve kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol \u00fcstlenebilme kapasitesini g\u00f6sterdi\u011fi vurguland\u0131. Bununla birlikte sava\u015f s\u00fcrecinde T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131t\u0131 propaganda faaliyetlerinin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilerek <a href=\"https:\/\/www.trthaber.com\/etiket\/dezenformasyon\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">dezenformasyon<\/a> ve manip\u00fclasyon faaliyetlerine kar\u015f\u0131 gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kaydedildi.<\/p>\n<p>Raporda sonu\u00e7 olarak, ABD\/\u0130srail-\u0130ran Sava\u015f\u0131&#039;n\u0131n, uluslararas\u0131 g\u00fcvenlik d\u00fczeninin \u00e7\u00f6z\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve sava\u015f\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131n k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yeni bir d\u00f6nemin habercisi oldu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n<p>G\u00fcc\u00fcn art\u0131k yaln\u0131zca askeri kapasiteyle de\u011fil, teknolojik \u00fcretim kabiliyeti, veri hakimiyeti, toplumsal dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve stratejik uyum kapasitesiyle tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 kaydedildi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#039;nin jeopolitik konumu, savunma sanayisi altyap\u0131s\u0131, operasyonel deneyimi ve diplomatik esnekli\u011fi sayesinde yeni d\u00f6nemde &quot;g\u00fcvenlik ve istikrar sa\u011flay\u0131c\u0131&quot; akt\u00f6rlerden biri haline geldi\u011fi vurgulanan raporda, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan temel meselenin ortaya \u00e7\u0131kan bu tarihsel k\u0131r\u0131lmay\u0131 yaln\u0131zca kriz ve tehdit perspektifiyle de\u011fil; uzun vadeli stratejik \u00f6l\u00e7ek b\u00fcy\u00fctme f\u0131rsat\u0131 olarak okuyabilmek oldu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n<p>Bunun ba\u015far\u0131labilmesinin ise \u00e7ok katmanl\u0131 g\u00fcvenlik yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve mevcut kapasitenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, entegre ve stratejik bir vizyon \u00e7er\u00e7evesinde geli\u015ftirilmesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n<p class=\"zeyha-source\"><strong>Kaynak: TRT Haber<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0130A&#039;n\u0131n raporunda, sava\u015f\u0131n yaln\u0131zca askeri a\u00e7\u0131dan de\u011fil yapay zeka destekli sistemler, elektronik harp, kritik altyap\u0131 g\u00fcvenli\u011fi, enerji arz g\u00fcvenli\u011fi, bili\u015fsel sava\u015f, toplumsal&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":689,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-688","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=688"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/688\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/689"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurticihaber.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}